دوره آموزشی Express.js مباحث فنی پیاده‌سازی سرور

نصب Node.js و npm، ساخت پروژه با npm init، نصب Express و افزونه‌های پایه، تنظیم اسکریپت‌های start و dev، اجرای خودکار با nodemon، تعریف پورت و ساختاردهی اولیه پوشه‌ها بر اساس تفکیک config، routes، middleware و app.

تعریف مسیرهای GET، POST، PUT، PATCH و DELETE، تفاوت app.get با app.use، مسیرهای پارامتری مانند /users/:id، پارامترهای اختیاری، دریافت Query String، محدودسازی با Regex و اهمیت ترتیب تعریف مسیرها.

فعال‌سازی express.json و express.urlencoded، تعیین محدودیت حجم، خواندن req.params، req.query، req.body و req.headers، تفاوت Content-Typeها، دسترسی به آی‌پی و اطلاعات اتصال و اعتبارسنجی اولیه نوع داده ورودی.

کاربرد دقیق res.status، res.json، res.send، res.set، res.redirect و res.end، تنظیم هدرهای سفارشی، ارسال فایل و دانلود، Content Negotiation و طراحی قالب یکپارچه برای پاسخ‌های موفق و ناموفق.

نقش next در جریان درخواست، تفاوت Middleware سطح برنامه و سطح Route، ترتیب اجرا و اثر آن، نوشتن Middlewareهای سفارشی مانند لاگر، تولید Request ID، محدودکننده دسترسی و Wrapper برای مدیریت خطاهای async.

ساخت express.Router، mount کردن Routerها با پیشوند مسیر، پارامترهای مشترک، جداسازی Route از Controller و Service، جلوگیری از حجیم‌شدن فایل‌های مسیر و استانداردسازی ساختار پروژه برای نگهداری بلندمدت.

مدیریت خطاهای همگام و ناهمگام، استفاده از next(err)، پیاده‌سازی Error Handler مرکزی، ساخت کلاس‌های خطای سفارشی، مدیریت خطای 404، تفکیک پاسخ خطا در محیط توسعه و Production، مدیریت unhandledRejection و uncaughtException.

پیاده‌سازی اعتبارسنجی با Zod، Joi یا express-validator، تعریف Schema برای هر endpoint، پاکسازی ورودی‌ها، جلوگیری از داده‌های اضافی، یکپارچه‌سازی پیام خطاهای اعتبارسنجی و تبدیل آن‌ها به پاسخ استاندارد.

پیکربندی express.static، تعیین مسیر مجازی و گزینه‌های کش، تفاوت موتور حافظه و دیسک در Multer، محدودسازی حجم و نوع فایل، اعتبارسنجی MIME Type، نام‌گذاری امن فایل‌ها و سرو امن فایل‌های آپلودی.

تنظیم view engine با EJS، Pug یا Handlebars، ساختار پوشه views، ارسال داده به قالب با res.render، پیاده‌سازی Layout و Partial، escape کردن خروجی و رندر صفحات خطا.

اتصال به MySQL، PostgreSQL یا MongoDB، مفهوم Connection Pool و تنظیمات آن، انتخاب ORM/ODM، پیاده‌سازی الگوی Repository، مدیریت Transaction، Migration و Seed و مدیریت صحیح اتصال در چرخه حیات برنامه.

انتخاب صحیح Status Code، صفحه‌بندی Offset-Based و Cursor-Based، پیاده‌سازی فیلترهای ترکیبی، مرتب‌سازی چندستونه، نسخه‌بندی مسیرها، مفهوم Idempotency در PUT و DELETE و مستندسازی قرارداد پاسخ‌ها.

خواندن و نوشتن کوکی با cookie-parser، پیکربندی express-session، انتخاب Session Store مناسب، تنظیمات امنیتی httpOnly، secure، sameSite و maxAge، مدیریت چرخه ایجاد تا تخریب نشست و پیاده‌سازی Logout صحیح.

هش کردن رمز عبور با bcrypt یا argon2، پیاده‌سازی جریان ثبت‌نام و ورود، ساخت Middleware احراز هویت، کنترل دسترسی مبتنی بر نقش، محافظت از مسیرها، تفاوت Authentication و Authorization و پیاده‌سازی CSRF Protection برای درخواست‌های نشست‌محور.

پیکربندی Helmet و هدرهای امنیتی، Rate Limiting و Brute Force Protection، تنظیم CORS و مدیریت Preflight، ارسال کوکی در درخواست‌های Cross-Origin، Trust Proxy، پیشگیری از XSS و SQL/NoSQL Injection و مدیریت امن متغیرهای حساس.

فعال‌سازی compression، کنترل ETag و Cache-Control، استراتژی کش فایل‌های استاتیک و پاسخ‌های API، کش لایه‌ای با Redis، کاهش حجم پاسخ، بهینه‌سازی کوئری‌ها و اندازه‌گیری زمان پاسخ‌دهی.

پیکربندی morgan، winston یا pino، لاگ ساخت‌یافته و سطوح لاگ، ثبت Request ID و Correlation ID، مدیریت متغیرهای محیطی با dotenv و اعتبارسنجی آن‌ها، تفکیک تنظیمات محیط‌ها، پیاده‌سازی Health Check و Graceful Shutdown.

تست endpointها با Supertest، پیکربندی Jest یا Vitest، تست واحد سرویس‌ها و تست یکپارچه مسیرها، Mock کردن پایگاه داده و سرویس‌های خارجی، اندازه‌گیری Coverage و تولید مستندات تعاملی با Swagger/OpenAPI.

اتصال Socket.IO به سرور Express، احراز هویت سوکت و اشتراک نشست، مدیریت Room و رویدادها، انتشار پیام، مدیریت اتصال و قطع اتصال، استفاده از Redis Adapter برای اجرای چند نمونه و تفاوت مدل ارتباطی WebSocket با REST.

راه‌اندازی Express با TypeScript، تایپ Request، Response و Middlewareها، ساختاردهی و Build پروژه؛ سپس استقرار با PM2 یا Docker، پیکربندی Nginx به‌عنوان Reverse Proxy، SSL، بکاپ و به‌روزرسانی بدون Downtime؛ و در پایان تغییرات مهم Express 5، موارد منسوخ و نکات مهاجرت از نسخه ۴.